Η συσκευασία δεν αποτελεί πλέον μόνο ένα μέσο προστασίας και μεταφοράς ενός προϊόντος. Στο σύγχρονο ευρωπαϊκό περιβάλλον αποτελεί έναν κρίσιμο παράγοντα βιωσιμότητας, κυκλικής οικονομίας και συμμόρφωσης σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα.
Από την Στέλλα Κωστάμη και την Παναγιώτα Παπατζίκα*
Με τον νέο Κανονισμό (ΕΕ) 2025/40 για τις συσκευασίες και τα απόβλητα συσκευασίας (Packaging and Packaging Waste Regulation – PPWR), η Ευρωπαϊκή Ένωση εισάγει ένα νέο πλαίσιο απαιτήσεων που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται, αξιολογούνται και διαχειρίζονται οι συσκευασίες.
Ο Κανονισμός τίθεται σε εφαρμογή στις 12 Αυγούστου 2026, σηματοδοτώντας τη μετάβαση από ένα μοντέλο που εστίαζε κυρίως στη διαχείριση των αποβλήτων, σε ένα μοντέλο που εξετάζει ολόκληρο τον κύκλο ζωής της συσκευασίας.
Γιατί είναι σημαντική αυτή η αλλαγή;
Γιατί η συμμόρφωση μιας συσκευασίας δεν θα αφορά πλέον μόνο το τελικό υλικό που χρησιμοποιείται, αλλά το σύνολο των χαρακτηριστικών της: από τη σύνθεση και τον σχεδιασμό της, έως τη δυνατότητα ανακύκλωσης και την τεκμηρίωση των απαιτήσεων που τη συνοδεύουν.
Οι επιχειρήσεις που διαθέτουν προϊόντα στην ευρωπαϊκή αγορά θα χρειαστεί να έχουν σαφή εικόνα για τις συσκευασίες που χρησιμοποιούν και να μπορούν να αποδείξουν ότι αυτές πληρούν τις απαιτήσεις του νέου πλαισίου.
Τι αλλάζει στην πράξη;
Ο PPWR εισάγει σημαντικές απαιτήσεις σχετικά με:
• τον σχεδιασμό και την ανακυκλωσιμότητα των συσκευασιών, με στόχο τη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και την ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας,
• τη μείωση της υπερβολικής συσκευασίας, περιορίζοντας υλικά και λύσεις που δεν προσφέρουν ουσιαστική λειτουργική αξία,
• τη χρήση ανακυκλωμένου περιεχομένου σε συγκεκριμένες κατηγορίες πλαστικών συσκευασιών,
• τον περιορισμό συγκεκριμένων ουσιών που επηρεάζουν την ασφάλεια ή την ανακυκλωσιμότητα των υλικών,
• την ενίσχυση της τεχνικής τεκμηρίωσης και της απόδειξης συμμόρφωσης.
Από το “έχω προδιαγραφές” στο “μπορώ να αποδείξω τη συμμόρφωση”
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που φέρνει ο PPWR είναι η ανάγκη για καλύτερη οργάνωση της πληροφορίας γύρω από τις συσκευασίες.
Στην πράξη, οι επιχειρήσεις θα χρειαστεί να συνεργαστούν στενότερα με τους προμηθευτές τους, ώστε να συλλέγουν και να αξιολογούν στοιχεία όπως:
• τεχνικά δελτία υλικών (Technical Data Sheets),
• δηλώσεις συμμόρφωσης (Declarations of Conformity),
• πληροφορίες σχετικά με τη σύνθεση των υλικών,
• στοιχεία σχετικά με ουσίες που υπόκεινται σε περιορισμούς, όπως PFAS, βαρέα μέταλλα ή ουσίες πολύ υψηλής ανησυχίας (SVHC), όπου εφαρμόζεται.
Η κατοχή των παραπάνω πληροφοριών δεν αποτελεί πλέον μόνο θέμα οργάνωσης, αλλά βασικό στοιχείο για την απόδειξη συμμόρφωσης.
Ποιους αφορά;
Ο PPWR επηρεάζει ολόκληρη την αλυσίδα αξίας:
• παραγωγούς και κατασκευαστές συσκευασιών,
• επιχειρήσεις τροφίμων και ποτών,
• συσκευαστήρια και επιχειρήσεις αγροδιατροφικού τομέα,
• εισαγωγείς και διανομείς προϊόντων,
• κάθε επιχείρηση που διαθέτει προϊόντα σε συσκευασία στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ιδιαίτερα για επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν μεγάλο αριθμό διαφορετικών υλικών συσκευασίας, η έγκαιρη καταγραφή και αξιολόγηση των υφιστάμενων λύσεων αποτελεί κρίσιμο βήμα προετοιμασίας.
Η προσέγγιση της Novacert στην εφαρμογή του PPWR
Στη Novacert υποστηρίζουμε τις επιχειρήσεις στην κατανόηση των νέων απαιτήσεων που εισάγει ο Κανονισμός (ΕΕ) 2025/40 και στη διαμόρφωση μιας κατάλληλης προσέγγισης για την προσαρμογή τους στο νέο πλαίσιο συμμόρφωσης.
Η συμβουλευτική μας προσέγγιση εστιάζει στη μετάφραση των κανονιστικών απαιτήσεων σε πρακτικές κατευθύνσεις εφαρμογής, βοηθώντας τις επιχειρήσεις να:
• κατανοήσουν τις απαιτήσεις που αφορούν τα υλικά συσκευασίας και τις υποχρεώσεις που προκύπτουν για τον ρόλο τους στην αλυσίδα αξίας,
• αναγνωρίσουν τα στοιχεία τεκμηρίωσης που απαιτούνται για την απόδειξη συμμόρφωσης,
• οργανώσουν τον τρόπο συνεργασίας τους με τους προμηθευτές συσκευασιών για τη συλλογή των απαραίτητων πληροφοριών,
• ενσωματώσουν τις νέες απαιτήσεις στις υφιστάμενες πρακτικές και στα συστήματα διαχείρισης που εφαρμόζουν.
Ο PPWR δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη νομοθετική απαίτηση. Αποτελεί μια αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις αντιλαμβάνονται τη συσκευασία: όχι ως ένα απλό υλικό, αλλά ως ένα τεκμηριωμένο στοιχείο της αλυσίδας αξίας.
Η έγκαιρη προετοιμασία αποτελεί το κλειδί για την ομαλή μετάβαση στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο.
*ΣΤΕΛΛΑ ΚΩΣΤΑΜΗ & ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΠΑΠΑΤΖΙΚΑ
Γεωπόνοι ΑΠΘ – Agronomists, Msc / Quality Systems Consultants